Дизимнен өтиў Кириў
Сайтқа кириў
Качественные бесплатные шаблоны dle скачать с сайта



Қарақалпақ тили «грубый» емес!!!



«Айтатуғын пикирлеримди ойымда ойлап турман, бирақ, сөз бенен жеткерип бере алмай турман», «Қарақалпақ тилинде пикиримди толық аңлатыўым қыйын. Қарақалпақша сөзлер аз», «Қарақалпақ тили сулыў емес», «Сөзлеримиз дым грубый» деген гәплерди есите берип, есите берип, ақыры усы мақаланы жазыўға бел байладым. Екинши жағынан, бул материалды жазыўыма жөнелисли таксидеги мына ўакыя себепши болды. Бир үлкен ҳаял (ойлаўымша, оның миллети қарақалпақ) «Дамас»тың артқы тәрепинде отырып, шофёрдың қасындағы танысы менен сөйлесип киятыр екен. Мен ярым жолдан миндим. Олар бир тема дөгерегинде сөйлесип киятырған қусайды. Гәптен гәп шығып, олардың әңгимеси қарақалпақ тилиндеги астарлы сөзлер, қыртымай гәплерге барып тақалды. Ақыры биреў-биреўине қарап, «Қарақалпақ тили өзи сондай – грубый. Және сөзлеримиз қулағымызға әжептәўир болып еситиледи. Оннанша, қазақ я өзбек тили сулыў я?!» деп бир-бирин мақуласып қойды. Мен олардың әңгимесине араласыўды мақул көрмей отырып едим, бирақ, олардың ақырғы гәпи мени сөйлеўге мәжбүр етти.
«Апа, «қарақалпақ тили сулыў емес» деп надурыс пикир жүргизип атырсыз. Тил ҳешқашан сиз айтқандай «грубый» болмайды. Сөйлеп атырған адамлардың өзлери «грубый», - дегенимди билемен, мәнзилиме бараман дегенше мениң менен айтысып, мени «бәле»дей көрип келди.
Ана тили – миллеттиң айнасы деймиз. Өйткени, ол миллеттиң өзине тәнлигин, келбетин ҳәм сулыўлығын көрсетип береди. Ҳеш бир тил «сулыў емес» ямаса «грубый» болмайды. Тилде айып жоқ, айып – адамлардың өзинде.
Биз өз ана тилимиз ҳаққында усылай пикир жүргизер екенбиз, басқа миллетлердиң бизлерди ҳүрмет етиўин талап етиўимизге ҳақымыз жоқ. Өзимизди-өзимиз жерге урып турсақ, ким бизди ҳүрмет етеди?! Солай екен, миллет, оның менталитети, миллий өзине тәнлиги ҳаққында сөз болғанда айып тағыў, жерге урыў орынсыз, деп ойлайман.

Ислам МАТЕКОВ.

22-07-2017, 16:22
Көрилди: 897
Пикирлер: 7
Баспа ушын

Пикир(7)
Гульнара Арзеновна 23 июля 2017 09:38
Дурыыыыыс... Жуда орынлы, неге енди бархама айыпты тек жаслардан кыдыра беремиз, ал "усындай" жасы улкенлер кимге орнек болады.Менин косымша айтарым бар: маршурутлы таксилерде, адамлар коп жыйналатугын жерлерде хар бир айтатугын созинди мукытялап алып сойлеу керек, себеби билмейсен ким калай тусинеди, таныс емес адамлар арасына тусип калганында тек тынлаушы болган макул демекшимен, ен дурысы да усы менинше. Бир тарептен адеп икрамлы екенинди билдиреди, бир жагынан... Барлык бале тилден деген емеспе?
[reply]Ответить[/reply]          1
Пользователь offline Офлайн Adibek 23 июля 2017 10:06
Jsksi pikir jaksi maqala jazipti rahimet avtorga. Tuwri jazilgan pikir...
[reply]Ответить[/reply]          2
paraxat 23 июля 2017 11:37
durs. hatteki taza qaraqalpaq tilin umitp baratrmiz. sozlerimizdin arasina har tildin sozlerin qosio paydalanganimzdan keyun usida bolmasa qaraqalpaq tilinde soz kop. eger adebiy kitaplardi iqip korsek biz ele esitip kormegen sozlerde barligin koremiz.
[reply]Ответить[/reply]          3
Злиха Оразымбетова 23 июля 2017 18:19
Тил хаккында пикирлер коп. Менинше хар бир тил миллеттин биринши белгиси. Оны рауажландырыу хам шубарламай таза саклау сол халык уакиллеринин биринши уазыйпасы хам парызы. Бирак, бес бармак тен емес та. Фейсбукда озбекше жазыуды каралаган айрым замандасларымыз"каракалпакпан" дейди да, озлери казакша жазады. Буны калай тусиниу мумкин.
[reply]Ответить[/reply]          4
Рахман 23 июля 2017 23:29
Озлеринин миийнде созлик хоры аз болса неге ана тилди жаманлайды
егер каракалпак тилинде билсе
Пикиринди путинлей анлатыуга!
Ойынды ойып турып жеткериуге!
Созинди саплап сойлеуге!
Болады каракалпакша соз аз дегени нес сол аз созинди саз кылып сойлесен созден соз туып соз куралып кете береди ана тилимиз ен бай тил
[reply]Ответить[/reply]          5
Пользователь offline Офлайн Rahman Rahmanov 23 июля 2017 23:44
Озлеринин миийнде созлик хоры аз болса неге ана тилди жаманлайды
егер каракалпак тилинде билсе
Пикиринди путинлей анлатыуга!
Ойынды ойып турып жеткериуге!
Созинди саплап сойлеуге!
Болады каракалпакша соз аз дегени нес сол аз созинди саз кылып сойлесен созден соз туып соз куралып кете береди ана тилимиз ен бай тил
[reply]Ответить[/reply]          6
Danebay Ametov 25 июля 2017 14:12
Siz siyaqli o'z pikirin ayta alatugin jaslar biz ushin maqtan?sh.
Usi orinda radio ham televideniyede xaliq aldina shigip turip qaraqalpaq tilin buzip aytip atirgan, bilimi shala jurnalistlerimizde geyde nerv tam?rlar?n sharshatip jiberedi. Misali o'zbek tilindegi "charm qo'lqop" so'zi "sherm qolg'ap", "tadbir" so'zi "tadbir" deb awdarmalang`aninday.
[reply]Ответить[/reply]          7
Пикир жазыў
Атыңыз: *
E-mail: *
Пикир:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Сүўреттеги код: Включите эту картинку для отображения кода безопасности
обновить, если не виден код
Сүўреттеги кодты кирит: